علل درمان و پیشگیری از سقط جنین

آمار نشان می دهد در سال ۲۰۱۲ بالغ بر ۷ میلیون زن در ۲۶ کشور در حال توسعه به دلیل عوارض ناشی از سقط جنین در بیمارستان بستری شدند.

۲۲ میلیون زن سالانه در سراسر جهان سقط پرخطر انجام می دهند که ۲۲ هزار نفر آنها فوت می کنند. این موضوع را نباید از یاد برد که این آمار مربوط به زنانی است که برای سقط جنین یا عوارض ناشی از آن به مراکز درمانی مراجعه می کنند.

بسیاری از زنانی که سقط عمد انجام می دهند به مراکز درمانی دسترسی ندارند، بنابراین در آمار نمی گنجند. طبق آمار جهانی ۸ تا ۱۹ درصد مرگ زنان باردار به دلیل سقط عمد است.

سقط اصطلاحی است که به مرگ جنین قبل از ۲۰ هفته بارداری گفته می شود. بعد از هفته ۲۰ بارداری از اصطلاح زایمان زودرس استفاده می شود. سقط به ۲ گروه تقسیم می شود؛ سقط های خود به خودی و سقط های القایی.

سقط های القایی اگر دلایل پزشکی داشته باشد توسط متخصص زنان و زایمان به صورت مجاز انجام می شود اما انجام آن بدون دلیل، غیرقانونی محسوب می شود.
علل سقط جنین
علت ۵۰ تا ۶۰ درصد سقط های غیرعمد، ناهنجاری های کروموزومی است. این سقط ها معمولا تکرارشونده نیست و احتمال آن در هر بار بارداری ۱۰ تا ۱۵ درصد است. در صورتی که سقط در خانم های جوان ۳ بار و در خانم های میانسال ۲ بار پشت هم اتفاق بیفتد به بررسی نیاز دارد تا علت زمینه ای آن مشخص و رفع شود.

غیر از ناهنجاری های کروموزومی برخی دیگر از مسائل مثل بیماری های زمینه ای از جمله بیماری های غدد داخلی، دیابت، تیروئید و… هم می تواند باعث سقط شود.

نارسایی تخمدان و برخی بیماری های ساختاری رحم مثل دیواره دار، نارسایی گردنه رحم، عفونت هایی مثل توکسوپلاسما و… می تواند عامل سقط باشد. عوامل محیطی مثل آلودگی هوا، آلودگی های محیطی، استعمال دخانیات و الکل، اشعه رادیولوژی و… نیز احتمال سقط را بالا می برند.

سن مادر و پدر هم در این میان بی تاثیر نیست. هم چنین وقتی فاصله بین تخمک گذاری و باروری زیاد و به اصطلاح تخمک پیر شده باشد، احتمال سقط بالاتر می رود.
سقط عمد از جمله موضوع هایی است که در مورد اخلاقی بودن یا نبودن آن در جهان بحث های زیادی در جریان است. سقط القایی در برخی از کشورها قانونی است و خانم هایی که ناخواسته باردار می شوند اجازه انجام سقط را دارند اما در برخی دیگر از کشورها مثل کشور ما غیرقانونی است و مجوز آن تنها در موارد پزشکی صادر می شود.

از جمله مهم ترین علائم سقط جنین، خونریزی از واژن است. میزان خونریزی با توجه به نوع سقط یعنی سقط اجتناب ناپذیر، ناقص و کامل از کم تا زیاد متفاوت است. اگر قرار باشد محصول بارداری دفع شود، دهانه رحم باز شده و درد آغاز می شود و میزان خونریزی به تدریج زیاد خواهدشد.

در این شرایط سقط اجتناب ناپذیر است. گاهی مقداری از محصول بارداری دفع و مقداری باقی می ماند که به آن «سقط ناقص» می گویند.

در این شرایط خونریزی به مرور زیاد می شود و اگر تمام محصول بارداری دفع شود به آن «سقط کامل» می گویند که به مرور خونریزی قطع شده و دهانه رحم بسته می شود.

خانمی که با خونریزی واژینال در ۲۰ هفته نخست مراجعه می کند، اول باید سونوگرافی انجام دهد تا مشخص شود واقعا بارداری داخل رحم هست یا نه زیرا ممکن است دچار بارداری خارج رحمی باشد. تشخیص این موضوع در مراحل اولیه مهم است زیرا می توان با درمان های طبی خانم را نجات داد و نیازی به جراحی نیست.

اگر بارداری داخل رحم باشد، تهدید به سقط است و نمی توان اقدام خاصی انجام داد. خیلی از اوقات متخصصان به بیمار استراحت کامل را توصیه می کنند که کار اشتباهی است، بیمار تنها نباید فعالیت شدید و نزدیکی داشته باشد. به نظر من، سرنوشت بارداری را نباید تعیین کرد. آنچه سرنوشت بارداری را تعیین می کند سلامت جنین است.

اگر جنین از لحاظ کروموزومی اشکالی دارد، بهتر است اجازه دهیم طبیعت کار خود را به درستی انجام دهد. اگر محتوی بارداری سالم باشد بدون هیچ نوع درمانی به رشد خود ادامه خواهدداد. داروی خاصی هم برای جلوگیری از سقط نباید مصرف کرد.

استفاده از شیاف پروژسترون در موارد تهدید به سقط، جز در مواردی که جسم زرد نارسا باشد، فایده ای ندارد. وقتی سقط به مرحله اجتناب ناپذیر رسید، نمی توان کاری کرد و تنها باید مراحل را تسریع کرد.

در مرحله سقط ناقص اگر خونریزی شدید باشد باید خانم را به اتاق عمل فرستاد تا به بارداری خاتمه داده شود و بقایای جنین، کامل خارج شود اما اگر خونریزی کم باشد، ممکن است پزشک تشخیص دهد که باید کمی صبر کرد تا محتوی بارداری به تدریج خودش دفع شود.

در سقط کامل نیز به اقدام خاصی نیاز نیست. گاهی جنین در رحم از بین می رود اما محصول بارداری دفع نمی شود در این شرایط گاهی متخصص صبر می کند.

تا جنین خودش دفع شود و گاهی از دارودرمانی و جراحی استفاده می کند تخم کور نیز به شرایطی گفته می شود که کیسه بارداری تشکیل شده اما جنین به وجود نیامده است. در این شرایط نیز مراحل مثل مراحل بالاست.

علل درمان و پیشگیری از سقط جنین